Piazza_Matteotti.jpg (12465 byte)

SUNAU LU ROGGIU.

Supra ‘u palazzu di li Filangeri
un roggiu c’era granni cu campani.
Lu sonu so' arrivava a li quarteri
e dava l’ura a tutti li paisani.

Ma quannu lu palazzu fu vinnutu,
lu roggiu, ch’era bonu, si sfasciau.
La genti lu rammenta sempri mutu,
ch’un ci fu nuddu chi lu riparau.

Un jornu c’era fera nni lu chianu,
tuttu stipatu pi l’affuddamentu;
c’é genti ch’e' vinuta di luntanu
tra li paisani chi nun hannu abbentu.

Sutta un linzolu, stisu a tri furcuna,
c’era una chi minava la vintura.
Tra li prisenti avanza ‘na pirsuna
chi d’idda vulia prova di bravura.

Mani ‘n sacchetta, lu sicarru ‘n mucca,
fa ‘na dumanna pi cutuliari:
vulia sapiri, si nun era cucca,
quannu ddu roggiu turnava a sunari.

Allura dda viggenti si cuncentra
e chiudi l’occhi comu allazzarata
e quannu nni lu sennu poi rientra
č tantu tristi e pari addulurata.

Rispusi chi ddu roggiu avia a sunari
‘na vota sula ancora, tra tant’anni,
quannu ‘u paisi tuttu avia a cascari
purtannu a l’abitanti morti e danni.

La genti dda prisenti resta muta
ci arrizzanu li carni a ddu parlari,
ma poi si nni nisciu cu ‘na ridura
turnannu spinsirata a passiari.

Passanu l’anni e nuddu chių ci pensa;
lu cunta quarchi nanna a li niputi;
ma ddu risponsu un’avi chių cridenza,
era ‘na ciarlaria, nun si discuti.

Poi vinni lu jnnaru sessantotto;
c’č friddu, nivi, ghiacciu mai vidutu.
Biatu cu avi bonu lu cappottu,
biatu cu sta ‘n casa rinchiudutu.

Biatu cu avi pani, cu avi focu,
cu stannu cu figghiuzzi e cu mugghieri
nun cerca distrazioni in autru locu.
Ma vinniru chių gravi li pinseri.

La terra, comu varca nni lu mari,
mossa d’arcani unni suttirrani,
cumincia sempri chių forti a trimari,
purtannu lu scumpigghiu nni l’umani.

La genti, quasi nuda, pi li strati
curri chiancennu, trema ‘n tra lu jelu
Nni lu chianu ci n'é tanti ammassati
ch’imploranu miraculi di celu.

Lu celu tristi e grigiu nun rispunni,
cu l’omini si mostra arrabbiatu.
E l’omu scappa, curri, ‘un sapi dunni,
cu lu nuccenti ‘nbrazza accupunatu.

E mentri c’č cu prega, c’č cu spera,
la terra, comu si fussi ‘mpazzuta,
si scoti comu a ventu ‘na bannera.
La genti allura si senti pirduta.

E sona lu rintoccu lamintusu
di li campani di ddu roggiu anticu,
mentri lu gran palazzu cadi jusu,
tra lu fracassu forti ch’un vi dicu.

"Sunau lu roggiu! Maria ‘Mmaculata,
copri sti figghi cu lu to’ gran mantu!"
prega la genti tutta spavintata;
č ’na prighera ‘nsemmula a lu chiantu.

E mentri tuttu ‘n tunnu č ‘na ruvina:
casi caduti, chesi e lu palazzu,
comu fumata di gran bruciatina
si vidi ‘n celu tantu pruvulazzu.

Tuttu cummogghia d’un misiru mantu,
comu pi diri a l’omu ch’un muriu:
"Ma tu chi si cu tuttu lu to’ vantu?
si pruvulazzu, fangu, si schifiu!"

O gran viggenti chi sapisti diri
a l’abitanti nni ddu chianu chinu
quant’era tristi e crudu l’avviniri,
cu eri tu si non lu riu distinu?"

Salvatore Scuderi

 

Palazzo_distrutto.jpg (15931 byte)